Thijs Kleinpaste

Dominee Tim zei dat het verleidelijk is om onze eigen opvattingen op bijvoorbeeld een figuur als Jezus te projecteren. Hoorde Jezus, had hij vandaag geleefd, bij de kapitalisten of de Occupyers? Zinloze vragen, wat Tim betreft.

De volgende dag, maandag, zaten we aan het eind van de middag in de aula van een grote middelbare school in Nashua. Newt Gingrich zou er komen spreken.

Gingrich laat zich voorstaan op zijn originele ideeën. Hij is de ideeën-kandidaat. Zo wil hij voor het einde van zijn tweede termijn een maankolonie hebben om nuttige grondstoffen uit de maanbodem te halen en terug te brengen naar de aarde.

Opvallender was echter dat Gingrich geen twee zinnen kon uitspreken of de naam van oud-president Reagan viel. ‘I am a Reagan-conservative’, zei hij steeds maar weer. Hij werkte samen met Reagan, leerde van Reagan, hield van Reagan, heeft een poster van Reagan boven zijn bed, bidt nog af en toe tot Reagan, en probeert als hij soep met lettervermicelli eet de naam van Reagan op de rand van zijn bord te spellen.

‘A Reagan conservative.’

Dit alles ondanks het feit dat Reagan de belastingen verhoogde en het Overheidstekort spectaculair liet stijgen – niet bepaald de smaak van veel Republikeinen nu. En ook ondanks het feit, zoals enkele oplettende slimmerds al opmerkten, dat Gingrich slechts één enkele keer in de biografie van Reagan voorkomt. In een bijzin.

Gingrich kan het echter niet schelen: Reagan is zijn Heiland, en hij zijn apostel. Ik moest denken aan domineeTim. Wat zou hij van deze Jezus-ifering van de oud president vinden?

Toen herinnerde ik me iets wat dominee Tim ook had gezegd: het is weliswaar zinloos, maar ook heel begrijpelijk dat mensen in een geromantiseerde held bevestiging zoeken voor hun eigen ideeën nu.   

Mensen hebben Jezus nodig, net zoals Newt Gingrich leunt op Ronald Reagan. Het zegt het iets over wie hij is of wil zijn.

Het is menselijk om ons vast te klampen aan geromantiseerde helden, plaatsen, ideeën of tijden uit het verleden om niet stuurloos de toekomst in te hoeven. Die behoefte is universeel. Door de eeuwen heen hebben geestelijken en koningen de Bijbel en Jezus gebruikt voor het legitimeren van hun eigen denkbeelden. De geschiedenis is bezaaid met voorbeelden van schrijvers die weemoedig terugkeken op een vervlogen tijd, om het vervolgens als model te gebruiken voor de toekomst. Cicero deed het, en het is veel Amerikanen niet vreemd om te verwijzen naar de founding fathers om hun plannetjes wat meer cachet te geven. Newt staat in een ruim 2000 jaar oude traditie.

Ik dacht weer aan dominee Tim. Het is misschien begrijpelijk, maar ergens ook een beetje ongelukkig wat Gingrich doet. Door zijn geïdealiseerde beeld van het verleden te projecteren op de toekomst, voedt hij utopische heilsverwachtingen over het Amerika onder zijn leiderschap.

Utopische heilsverwachtingen voor de toekomst.

Na Obama zou Newt - juist Newt - toch beter moeten weten.

Deze column werd uitgesproken bij de Presidents Night van campagnebureau BKB in De Melkweg